اتوکلاو چیست؟

اتوکلاو به عنوان دستگاه استریلیزاسیون بخاری شناخته می شود و به طور معمول برای مراقبت های بهداشتی یا ابزار صنعتی استفاده می شود. اتوکلاو از بخار آب تحت فشار برای از بین بردن میکروارگانیسم ها (باکتری ها ، ویروس ها ، قارچ ها و اسپور ها) خطرناک روی اشیاء که داخل مخزنی تحت فشار قرار دارد ، استفاده می شود. اشیاء تا دمای مناسب جهت استریلیزه شدن در مدت مشخص گرم می شوند. رطوبت موجود در بخار آب به شکلی مؤثر گرما را به اجسام منتقل می کند تا ساختار پروتئینی باکتری و اسپور ها نابود شود.

در حیطه ی مراقبت های بهداشتی ، واژه اتوکلاو به عنوان اصطلاحی در راستای توصیف یک ضد عفونی کننده بخاری غالباً بکار می رود.

چگونه اتوکلاو کار می کند؟

اتوکلاو ها معمولاً در زمینه های بهداشتی استفاده می شود تا تجهیزات پزشکی ضدعفونی کند. اجسامی که باید استریلیزه شوند داخل مخزن تحت فشار قرار داده می شوند که معمولاً به محفظه یا اتاق اتوکلاو اطلاق می شود.

۳ عامل حیاتی که سترون سازی موفقیت آمیز را تضمین می کنند: زمان ، دما و کیفیت بخار

جهت تأمین شرایط مورد نیاز مواد ذکر شده ، سه مرحله در فرآیند استریلیزاسیون اتوکلاو وجود دارد:

۱. فاز تهویه:

هوا مانع استریلیزه شدن می شود و باید از اتاق حذف شود. بنابراین مرحله اول چرخه استریلیزاسیون ، تخلیه یا تهویه هوا شناخته می شود. در مدل حذف هوا دو روش وجود دارد:

ـ در نوع اول هوا می تواند به وسیله سیستم ایجاد خلأ از محفظه حذف شود.

ـ در نوع دوم دستگاه فاقد سیستم خلأ می باشد و از طریق پاشش های پی در پی بخار آب فشار بالا به داخل محفظه ، هوا حذف می شود.

مدل گرانشی اتوکلاو ها ، بخار آب جایگزین هوای اتاق می شود. بدین شکل که با نیروی وارد بر هوا ، از پایین به کمک نیروی گرانشی از اتاق تخلیه خواهد شد.

۲. فاز گرمایش و فشار:

بعد از حذف هوا و اتمام تخلیه هوا ، همچنان بخار آب به طور مداوم وارد محفظه می شود. فشار و دما به سرعت تا سطح از پیش تعیین شده ای افزایش می یابد. فرآیند اتوکلاو در این فاز بدین گونه است که اجسام در درمای استریلیزاسیون ، مدت زمانی مشخص و مورد نیاز قرار داده می شود.

۳. فاز خشک شدن:

در مرحله آخر فرآیند استریلیزاسیون اتوکلاو ، تهویه شروع می شود و بخار آب از محفظه تخلیه می شود. سپس فشار به حالت نرمال باز می گردد و اجازه داده می شود تا اشیاء داخل اتاق خشک شوند.

منابع بیشتر:

اتوکلاو آزمایشگاهی سینا طب